تبلیغات
مطالب علمی - آزوبل 2


درباره وبلاگ:

آرشیو:

آخرین پستها :

پیوندهای روزانه:

نویسندگان:

آمار وبلاگ:


Admin Logo themebox

آزوبل 2

نوشته شده توسط:ارسلان مرتضی
پنجشنبه 18 خرداد 1391-11:57 ق.ظ

نظریه آزوبل

نظریه آزوبل تلاشی است شناختی برای توضیح یادگیری كلامی معنادار . این نظریه بطور عمده سعی میكند به قوانینی در مورد یادگیری كلاسی دست یابد .

       از نظر آزوبل معنـا مستــلزم وجود رابطه میان مواد جدید و مواد قبـلی ( ساختمان شناختی) است . ساختمان شناختی متشكل از سلسله ای از مفاهیم ( زیرگروه سازها ) است كه ترتیب آنها تا حد زیادی مانند ترتیب مقوله ها در نظام رمزگردانی برونر است .

رویكردهای اكتشافی به یادگیری از فراگیرنده می خواهد با كشف روابط میان مفاهیم و اصول به اطلاعات ساختار بدهد . در آموزش توضیحی ( یادگیری دریافتی )، مطالب به شكل نهایی تدریس می شود .

مهمترین فن آموزشی مبتنی بر نظریه آزوبل استفاده از پیش سازماندهنده هاست ـ مفاهیم بسیار كلی كه پیش از درس ارائه     می شوند و هدف از آنها به خاطر آوردن دانستنیهای مرتبط و روشن كردن روابط میان مطالب جدید و قبلی است .

روشهای اكتشافی و تدریس توضیحی با هم مانعه الجمع نیستند .آزوبل میگوید كه اكتشاف ممكن است برای تدریس در كلاسهای پایین تر ، آزمودن معنادار بودن مطالب و حل مسأله حتمی كردن انتقال یادگیری و ایجاد انگیزش درونی مفید باشد .

نظریه یادگیری معنی دار كلامی ( هرم آزوبل )

دیو آزوبل (1963 ـ 1968) واضع یكی از نظری های معروف شناختی است كه نظریه یادگیری معنی دار كلامی نام دارد . ارتباط این نظریه با یادگیری آموزشگاهی بیشتر از سایر نظریه های یادگیری است زیرا این نظریه در اصل برای توجیه و تبیین مسائل یادگیری كلامی مربوط به مطالب درسی تدوین شده است . آزوبل این نظریه را در چندین اثر خود  بویژه در كتاب روانشناسی پرورشی با دید شناختی معرفی كرده است .

به نظر آزوبل یادگیریهای غیر آموزشگاهی مانند یادگیـری حیوانی ، شرطی سازیها ، یادگیری طوطی وار و سایر انواع یادگیری آزمایشگاهی غالبا با تكالیف یادگیری آموزشگاهی بی ارتباط اند . برای او یادگیرش اصیل آموزشگاهی همان یادگیری معنی دار كلامی است .

بنابر نظریه آزوبل ، ساخت شناختی هر فرد بصورت یك هرم فرضی درست شده است كه در آن كلی ترین مسائل و مفاهیم در رأس هرم قرار دارند ، و مفاهیم و مطالبی كه از كلیت و جامعیت كمتری برخوردارند در میانه هرم ، و بیشترین مقدار اطلاعات جزیی و دانش واقعیتهای مشخص در قاعده این هرم واقع هستند . در این هرم یا سلسله مراتب ساخت شناختی ، هر مطلب از مطالبی كه  پایین تر از آن قرار دارند كلی تر ، انتزاعی تر و خلاصه تر است .وقتی كه اطلاعات و یادگیریهای فرد در یك زمینه تحصیلی به میزان قابل ملاحظه ای گستـرش یابد منجر به ایجاد یك چنین هرم ساخت شناختی می شود .

معنی در نظریه آزوبل جای مهمی دارد . معنی وابسته است به وجود نوعی قرینه یا معادل ذهنی در ساخت شناختی . یعنی وقتی كه مفهومی قابل ارتباط دادن با مفاهیمی باشد كه از پیش در ساخت شناختی فرد وجود دارند آن مفهوم معنی دار است . به سخن دیگر ، مطالب معنی دار به مطالب یادگرفته شده قبلی مربوط می شوند ، درحالیكه مطالبی كه بصورت طوطی وار آموخته می شوند بطور پراكنده و بدون ارتباط با یكدیگر در ذهن انباشته می گردند . اگر یادگیرنده بتواند مطالب جدید را به مطالبی كه قبلا آموخته است مربوط سازد ، یادگیری او به نحو معنی دار انجام می گیرد ، اما اگر اطلاعات جدید را بر اثر تكرار و تمرین حفـظ كند ، بدون اینكه ارتباط آنها را مطالبی كه قبـلا اموخته است بیابد ، یادگیـری او جنبه طوطی وار دارد .

اجزای نظریه آزوبل

 ساخت شناختی  ساخت شناختی (congnitive  structre)كلیدواژه مهم دراندیشه آزوبل می باشد. منظورآزوبل ازساخت شناختی این است كه « مجموعه ازاطلاعات ،مفاهم،اصول،وتعمیم های سازمان یافته ای كه فردقبلاً دریكی ازرشته های دانش آموخته است.» ( سیف:1387)

         بطوركلی،ساخت شناختی بردانش كلی فرددریك زمینه ای بخصوص علمی وتحصیلی دلالت می كند

 اگرساخت شناختی موردنظرآزوبل رادریك هرم قراردهیم، مسائل ومفاهیمی كه ازاقلیت وعمومیت زیادبرخوارداراست دررأس هرم قرارمی گیرند، ومفاهیمی كه ازكلیت وعمومیت كمتری بهره مند می باشد دروسط این هرم واطلاعات جزئی ودانش واقعیات معین ومشخص ،كه دردایره وسیع تری قراردارند درقاعده این هرم جای می گیرند.

یادگیری معنادار  به نظرآزوبل ،مطالب جدید باید بگونه بااطلاعات قبلی یادگرنده ارتباط یابد. اگراطلاعات جدید باساخت شناختی موجودفرددرتضادقرارگیرد یاهیچگونه ارتباط معناداری بوجود نمی آید، یایادگیری صورت نمی گیرد.(كدیور:1386)

        یادگیری معنادار:به مجموعه ازمهاهیم واندیشه های گویاومنطقی اطلاق می شودكه می كوشد آن مفاهیم راباآنچه كه ازپیش ساخته شده است ارتباط دهند. برای اینكه یادگیری بامعناوقوع یابد، موارد وشرایط لازم به نظرمی رسد:

1)  شخص باید دارای یك مجموعه یادگیری معنادارباشد وكوشش كندمطلب جدید را بامفاهیم شناخته شده قبلی به طورگویا، نه كلمه به كلمه ارتباط دهد.

2)    خودمطلب بایدازكیفیت منطقی معناداربرخوردارباشد.

3)    شخص باید ازارتباط افكار،مفاهیم واصول ناظربرمطالب جدید آگاه باشد.

 یادگیری بامعنا، مطالب جدید ازپیش ساخته شده رابایكدیگرتركیب می كندوساختارهای باروابط جدید راپدید می آورد.(محمدپارسا:1383)

             این اصل ارتباط تنگاتنگی بااصل پشین (ساخت شناختی ) دارد؛ زیرادرنگاه آزوبل یادگیری معنی دار( (meaningful learningبه این طریق صورت می گیرد كه ما مطالب آموخته شده جدیدراباتوجه به آن هرم ساخت شناختی خود،موقعیت یابی ومرتبط سازی می نمایم. بنابراین یادگیری معنی داردرنظرآزوبل یافتن جایگاه مطالب جدید درهرم ساخت شناختی وپیوند دادن این مطالب است باآن مطالب كه قبلاً درهرم جای گرفته اند.

معناداربودن یادگیری به طورعمده تحت تاثیر دوعامل قراردارد:

    1)آمایه (learning set) های دانش آموز.

   2 ) طبیعت یادگیری nature  of learning))

وقتی دانش آموزازآمایه یادگیری مناسب برخورداراست ، یادگیری اونیزتسریع می شود. معلم باید قادرباشد میان مواردتازه وآمایه یادگیری موجود دردانش آموزان ارتباط برقرارسازد. فن پیشنهادی آزوبل، یعنی استفاده ازپیش سازمان دهنده موجب تسهیل دست یابی به آمایه یادگیری مناسب می شود.دربرخوردبااطلاعات جدید ذهن یادگیرنده می تواندكاملاً فعال باشد. آزوبل براین باوراست كه حتی درحین یك سخنرانی یادگیرنده به تجزیه وتحلیل اطلاعات ومرتبط ساختن آن باساختارشناختی خودمشغول است . فردبه برسی اطلاعات جدید درارتباط بامفهوم های كه پیشتردرك شده است می پر دازد. رویكرد آزوبل بااین هدف طراحی شده است كه آنچه راكه او یادگیری فعال دریافتactivereception learning) می نامد تسهیل نماید.( جی.پی.میلر:1383)    

          دربرابرواژه معنی دار،غیرمعنی دارقراردارد. یارگیری غیرمعنی داربه این صورت است كه ما اطلاعات جدیدمان را بدون ارتباط وچفت دادن به داده های قبلاًآموخته شده خود،كه درساخت شناختی ماقراردارد، یادبگیریم ،كه یادگیری این نوع مطالب  صرفاًدراثرتكراروتمرین صورت می گیرد كه آزوبل به این نوع ازیادگیری ،غیری معنی دار(nonmeaninful)  یایادگیری طوطی واراطلاق كرده است .

         به اعتقاد آ زوبل یادگیری طوطی وار به رشد شناختی موردنیازكه بتوان به اتكای آن یادگیری رادرموقعیت های جدید بكارگرفت،منجرنمی شود. دریادگیری طوطی وارگرایش به سمت فراموشی سریع آموخته هاست ،درحالیكه دریادگیری معنادار حتی جزئیات نیزبه دلیل ارتباط بامفهومهای اساسی یاسازمان دهنده فراموش نمی شوند(جی.پی.میلر:1383)

              ذكراین نكته را خالی ازفایده نمی دانم كه اصولاً نظریه یادگیری معنی دار، آنطوركه امروزدرافواه محققین وغیرمحققین شایع اند، و این نظریه را، ازابتكارات ونوآوری آزوبل راجع به یادگیری می داند، جای بسی تامل ودقت دارد. اگرمنظورآنها این باشند كه آزوبل صرفاً این نظریه را بسط وتوسعه داد بدون اینكه بانی ومبتكرآن باشد ،جای اما واگرباقی نیست. زیرا، مواردفراوانی است كه اندیشمندی نظریه را مطرح كرده است امازمان برای تكمیل آن نظریه فراهم نبوده ولكن محقق دیگری كارهای ناتمام اورابه اتمام رسانده است. درچنین مواردی بالطبع بانی آن اندیشه ونظریه كسی خواهد بودكه اول ازهمه ذهن او محل خلجان ونضج گرفتن این نظریه گردیده ؛ نه آن كسی كه صرفاكارهای ناتمام اورابه اتمام رسانده است . امااگرمراداین باشدكه این نظریه ازابتكارات جناب آزوبل است چنانچه  همه به نحوی همین رامی گویند-  بنده بااین انتساب شدیداًمخالفم ؛ومعتقدم قبل ازاینكه آزوبل پابه عرصه وجودبگذارد،هرمانابینگهاوس(1909-1850)فیلسوف وران شناس آلمانی،درقرن نوزدهم طی آزمایشهای مكرری برای تعیین تاثیرشرایط گوناگون بریادگیری ویادداری انسان،بااستفاده ازفهرست هجاهای بی معنیnonsensesylables))كه خودطراحی كرده بود؛ این مطلب رابه اثبات رساند كه سرعت درحفظ كردن فهرست هجاهای بی معنی دربرابرسرعت حفظ كردن مطالب بامعنی،تفاوت بسیاراساسی وجوددارد.

      « برای تعیین این تفاوت،اوبندهای ازشعر«دون ژوئن[1]»اثربایرون[2] راحفظ كرد. هربند 80هجادارد،وابینگهاوس یافت كه برای حفظ كردن هربندبه حدود 9بارخواندن نیازاست .اوسپس یك فهرست 80هجایی راحفظ كردومتوجه شدكه این تكلیف به حدود80تكرارنیازدارد. نتجه گرفت كه ، یادگیری مطالب بی معنی یاتداعی نیافته نزدیك به 9باردشوارترازیادگیری مطالب معنی دار است» .(دوان پی.شولتز،مترجم،سیف:1386)

         بنابراین نمی توان گفت كه نظریه یادگیری معنی دارازابتكارات ونوآوری های آقای آزوبل درعرصه یادگیری است .[3]



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:پنجشنبه 18 خرداد 1391 11:59 ق.ظ

بیتا
چهارشنبه 2 بهمن 1392 11:08 ق.ظ
ممنون از مطالبتون*
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر